Ks. kanonik Varzely

nagrobki przed kościołem w Orawce

nagrobki przed kościołem w Orawce

Przy kościele w Orawce pochowanych jest czterech proboszczów, dwóch z nich żyło i pracowało tu w XIX wieku. Obie postacie są niezwykle ciekawe. Przyjrzyjmy się księdzu Mateuszowi Varzely, który swoją posługę pełnił w Orawce aż 41 lat. Jego nagrobek zwraca uwagę, ponieważ jest z białego marmuru, ma węgierską inskrypcję i obwieszony jest zwykle węgierskimi wstążeczkami. Odwiedzający kościół Węgrzy uważają go za rodaka. W pewnym sensie nim był, ale czasy i granice już się zmieniły, a on urodził się w nieodległym górnoorawskim Podwilku… Tam mieszkała również jego rodzina, o czym świadczą dwa nagrobki na podwilczańskim cmentarzu. Na razie nie wiemy skąd ta rodzina przyszła, czym się zajmowała ani czy żyje ktoś o tym nazwisku.

fragment nagrobka rodziny Varzely w Podwilku, fot. M.Rutkowski

fragment nagrobka rodziny Varzely w Podwilku, fot. M.Rutkowski

Nagrobek pierwszy postawiono Marii Varzely, kim była?

Drugi nagrobek jest co najmniej wzruszający. Dzięki zdjęciu pana Macieja Rutkowskiego, wykonanemu ok. 10 lat temu, kiedy dało się jeszcze odczytać napis i dzięki panu Levente Wilczek-Nagy z Węgier, który był uprzejmy rozszyfrować napis na pomniku

A legjobb Anyának

hív gyermekei

a Varzély testvérek

Meghalt 1844. Sep.

i przetłumaczyć na język polski, wiemy więcej:

inskrypcja na drugim pomniku w Podwilku, fot. M.Rutkowski

inskrypcja na drugim pomniku w Podwilku, fot. M.Rutkowski

Dla najlepszej matki

wierne dzieci

bracia Varzely

zmarła we wrześniu 1844.

Zatem ksiądz Varzely miał brata. Maria Varzely była więc córką brata? a może wnuczką?

Na nagrobku księdza kanonika widnieje imię po węgiersku Mate, słowacki Matuś, po polsku Mateusz. Dla nas ważne obecnie, że był jednym  z dwudziestu dziewięciu (szesnastym) proboszczów i że tu jest pochowany.

inskrypcja na nagrobku ks. Varzely, fot. M.Rutkowski

inskrypcja na nagrobku ks. Varzely, fot. M.Rutkowski

Niżej przytaczam informację o księdzu kanoniku Varzely, którą zawarła pani Milica Majerikova-Molitoris w rozdziale Przemilczane osobistości Górnej Orawy w książce „Dzieje Górnej Orawy”, str. 143

Urodził się 28 lutego 1821 w Podwilku. Wyświęcony na księdza 28 kwietnia 1848 roku. Był wikariuszem w Velićnej, Hrabuśicach, Rabći oraz Bielom Potoku. W latach 1856-1897 pracował jako proboszcz w Orawce, jednocześnie od 1868 roku był wicearchidiakonem i inspektorem szkolnym Górnej Orawy. Pracował również jako dziekan w powiecie Trstena, a w 1879 roku został mianowany honorowym kanonikiem. Zmarł 17 sierpnia 1897 roku.

Mam nadzieję, że komuś nazwisko „Varzely” coś powie, proszę o kontakt: orawka.kosciol@gmail.com

Oprac. Lucyna Borczuch

Żródła

Majerikova-Molitoris M., i in. Dzieje Górnej Orawy, Kraków, 2012

Kowalczyk M., Rutkowski M. Cmentarze Orawy, Zubrzyca G.,

2007