Archiwum kategorii: Aktualności

Upamiętnienie kanonika Vitkaya

20 listopada 2022 w Orawce odbyło się wspomnienie 180 rocznicy śmierci ks. Pawła Vitkaya, 200 rocznicy opracowania przez niego roślin orawskich, zebranych w rękopisie Flora arvensis i 10 rocznicy ustanowienia tego rękopisu dokumentem historycznym. (O nim tutaj)

Uroczystość zaszczycili swoją obecnością pan Tomáš Kašaj – Konsul Generalny Republiki Słowackiej w Krakowie, pan Juraj Petko, prednosta Obecneho uradu Spišské Bystré, państwo Alica i Jan Vitko z córką Livią – rodzina księdza Vitkaya, pani Anna Tomala, Jan Głusiak i Józef Spytkowski – samorządu i gminy Jabłonka.

Ksiądz proboszcz Wojciech Mozdyniewicz odczytał zebranym biogram kanonika Vitkaya oraz fragmenty okolicznościowego adresu ks. biskupa Jána Kuboša do zgromadzonych na dzisiejszej uroczystości (całość można przeczytać na tablicy ogłoszeń w kościele). Po nabożeństwie delegacje i mieszkańcy zebrali się wokół grobu księdza kanonika, gdzie odmówiono modlitwę za jego duszę, a następnie Rodzina i delegacje złożyły kwiaty i znicze. Na zakończenie głos zabrał ksiądz proboszcz, pan Konsul i pan Vitko, którzy podziękowali za starania w godnym upamiętnieniu księdza kanonika i życzyli ponownego spotkania przy odnowionym już grobie. (Opr. Lucyna Borczuch)

Muzyka zaklęta w drewnie – relacja

Rocznicę wyboru Karola Wojtyły na papieża uczczono programem słowno-muzycznym w ramach cyklicznego wydarzenia „Muzyka zaklęta w drewnie”. Można było także zobaczyć zegarek świętego, dzięki czemu  bardziej poczuliśmy Jego obecność. Wszystko przebiegło zgodnie z planem, wykonawcy spisali się doskonale, zaproszeni goście przybyli. Árpád Pálmai zaskoczył nas grą także na innych instrumentach. Wydarzenie dostarczyło niezapomnianych przeżyć, a impreza przyczyniła się do popularyzacji tego zabytku. Czytaj dalej

Prelekcje o zasłonach wielkopostnych

Do końca listopada 2022 r. Stowarzyszenie Rozwoju Orawy realizuje drugą edycję projektu pt. Dary Orawy. Jedno z trzech działań dotyczy tradycji zasłaniania ołtarzy specjalnymi tkaninami, tzw. oponami wielkopostnymi. Przewidziano 20 dwugodzinnych spotkań z grupami ok. 20 osobowymi, podczas których odbędą się prelekcje o pochodzeniu tego zwyczaju, podziale tkanin na kategorie z uwagi na wykonanie i omówienie najbardziej znanych, ze szczególnym zwróceniem uwagi na  płótna znajdujące się w naszym regionie, w Orawce i Podwilku. Omówimy także przykłady współczesnych tkanin wielkopostnych. Proponujemy także warsztaty, które polegać będą na zaprojektowaniu opony wielkopostnej, przemawiającej do współczesnego odbiorcy. Szczegóły spotkań prosimy ustalić telefonicznie pod nr. 691 204 504. Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.

Zapraszamy.

550 lat Wielkiej Zasłony Żytawskiej

W dniach 9 i 10 kwietnia 2022 w Żytawie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa dotycząca zasłon wielkopostnych. Okazją do jej zorganizowania było 550 lecie Wielkiej Zasłony Żytawskiej. Podczas pierwszego panelu omówiono pełną dramatycznych momentów historię tej tkaniny i przebieg jej renowacji. Czytaj dalej

Tkane na wieczność

Zaproszenie na spotkanie poetyckie.

Spotkanie z poezją twórców z Orawy i Podhala w nastrojowej scenerii kurtyn wielkopostnych wystawionych w zabytkowym kościele w Orawce. Tytuł spotkania nawiązuje do tych tkanin, służących rozważaniom Męki Pana i nawoływaniu do nawrócenia, by zbawienia dostąpić. Te rozważania poeci wyrażają wierszem. Zapraszamy twórców do prezentowania wierszy o tematyce pasyjnej i słuchaczy na chwilę zadumy. Czytaj dalej

O roku ów! podsumowanie 2021

Bez wątpienia ten rok jest jednym z najważniejszych w historii obiektu. Nadanie statusu Pomnika Historii to wielkie wyróżnienie, ale też zobowiązanie do zachowania zabytku w jak najlepszym stanie dla przyszłych pokoleń. Uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej to wydarzenie zgromadziło chcących oddać hołd księdzu budowniczemu Janowi Sczechowiczowi i pokoleniom Orawian, dbających o swoją świątynię.

Druga ważna uroczystość to obchody 200 rocznicy urodzin księdza kanonika Mateusza Varzely, proboszcza w Orawce w latach 1856-1897. W jego intencji 21 lutego, w rocznicę urodzin, odprawiona została msza św. z udziałem Konsula Generalnego Węgier w Krakowie pana Tibora Gerencsera. W dniu 24 czerwca, przy udziale węgierskich gości został poświęcony odnowiony nagrobek księdza Varzely. Wtedy też dokonano odsłonięcia trzeciej tablicy informacyjnej, tym razem w języku węgierskim.

W 2021 zostały wydane dwie książki dotyczące kościoła w Orawce. Pierwsza to wznowienie uzupełnionego albumu ORAWKA wydawnictwa Astraia. Druga to SACRUM NA PŁÓTNIE MALOWANE. Zamieszczono tam rozdział dotyczący historii, wyposażenia i znaczenia tej zabytkowej świątyni dla regionu, ale przede wszystkim jest to pierwsza w Polsce praca na temat zasłon wielkopostnych. W Almanachu Nowotarskim 2021 ukazała się recenzja tej książki. Pan Andrzej Skorupa zwrócił uwagę na liczne braki  (cytat), m.in. na fakt, że w publikacji znalazły się czarno-białe zdjęcia z Orawki i nie obrazują wspaniałości wnętrza (cytat). Zaznaczam, że SACRUM nie jest monografią kościoła, stąd liczne braki a zdjęcia pana Monity i tekst pana Skorupy w albumie ORAWKA w pewnym sensie je uzupełniają. Do mnie osobiście skierowany jest zarzut, że nie opisałam renowacji zasłon. Nie miałam żadnego dostępu do opracowań konserwatorskich, mimo wielokrotnych próśb, oba źródła mnie zbyły. No cóż, nie jestem naukowcem, jak w recenzji zauważono i szczerze dziękuję za konstruktywne uwagi. Co istotne, w Almanachu znalazło się to uzupełnienie, co nie omieszkam wykorzystać w następnej popularnonaukowej publikacji.

Obiekt był otwarty do zwiedzania od 1 lipca do 31 października. Z możliwości tej skorzystały 2833 osoby. To ponad dwukrotnie więcej niż w zeszłym roku, ale ograniczenia pandemiczne nadal powodowały odwoływanie wycieczek. Mamy nadzieję, że przyszły rok będzie pod tym względem lepszy. A szykuje się kolejna piękna 200 rocznica!

Lucyna Borczuch

Pamiątkowa tablica odsłonięta

Od dzisiaj można w pełnej krasie oglądać potwierdzenie nadania kościołowi statusu Pomnika Historii. Kiedy, jak i dlaczego. Tablica została zamocowana przed wejściem do nawy kościoła. Obiekt został zaliczony do tej szczególnej setki zabytków na stulecie odzyskania niepodległości Polski. Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do nadania tego wyróżnienia, a dzisiaj zaszczycili nas swoją obecnością. Padło dużo wzniosłych słów o wartości zabytku i roli jaką wciąż spełnia w podtrzymaniu tożsamości lokalnej i narodowej. TO JEST POMNIK HISTORII. I nie chodzi tylko o sam status zabytku w rankingach. Dobitnie to dzisiaj wybrzmiało.

Podczas uroczystości odczytano okolicznościowe adresy od metropolity krakowskiego arcybiskupa Marka Jędraszewskiego i Starosty Powiatu Nowotarskiego pana Krzysztofa Fabera. Głos zabrali Sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska pan Edward Siarka, senator pan Jan Hamerski, Dyrektor Departamentu Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Kraków pani Monika Gubała, Przewodniczący Rady Powiatu pan Tadeusz Rafacz oraz Radny Powiatu Nowotarskiego pan Julian Stopka, który podziękował Lucynie Borczuch, ks. Adamowi Gabrysiowi i Towarzystwu Przyjaciół Orawy za starania na rzecz wpisania obiektu na listę Pomników Historii. Dziękujemy panu ministrowi Edwardowi Siarce i panu senatorowi Janowi Hamerskiemu, którzy od początku wspierali działania. Serdeczne podziękowania składamy wszystkim instytucjom za udzielone rekomendacje, w tym Konsulowi Generalnemu Węgier, reprezentowanemu dzisiaj przez panią konsul Martę Ritecz Sekulic i Polskiemu Towarzystwu Historycznemu O/Nowy Targ w osobie pana Roberta Kowalskiego.

Dziękujemy panom Józefowi Szperlakowi i Łukaszowi Wiaterowi z Towarzystwa Przyjaciół Orawy oraz Stowarzyszeniu Rozwoju Orawy, które reprezentowała wiceprezes pani Renata Martyniak – za ogromne wsparcie w działaniach i dzisiejszą obecność.

Wznowienie albumu ORAWKA

Dzięki współpracy Proboszcza parafii w Orawce z wydawnictwem Astraia mamy wznowienie poszukiwanej od dawna książki ORAWKA. W serii Zabytkowe kościoły Podtatrza ukazało się dotąd kilkanaście rozchwytywanych opracowań duetu Andrzej Skorupa i Rafał Monita.

Drugie wydanie poprawiono i uzupełniono m.in. o zdjęcie czwartej kurtyny i detalu najstarszej zasłony sprzed renowacji. Niezmiernie cieszę się, że udało się pozyskać i zamieścić informacje na temat przebiegu tych prac konserwatorskich. W publikacji dodano abstract w językach angielskim i węgierskim oraz skan Rozporządzenia Prezydenta RP w sprawie uznania zabytku za pomnik historii.

Książka do nabycia w promocyjnej cenie 30 złotych w punkcie informacyjnym przy kościele. Czas otwarcia punktu zamieszczony jest na tej stronie w niebieskim polu po prawej.