Archiwum autora: Lucyna Borczuch

[:pl]Maryjny słup morowy[:]

[:pl]Na placu przykościelnym w części południowej można zobaczyć jeden z nielicznych w Polsce słupów morowych. Wznoszenie takich kolumn rozpowszechnione było po Soborze Trydenckim (1545-1563) zwłaszcza w krajach Monarchii Habsburgów, dziesiątkowanych przez epidemie dżumy i cholery, potocznie nazywane morami. Wznosząc je dziękowano za ustąpienie zarazy.

Rzeźby takie poświęcano albo Trójcy świętej albo Maryi Pannie, jak w Orawce. Wzorem słupów morowych jest rzeźba stojąca na :Piazza Santa Maria Maggiore w Rzymie z roku 1614. Kolumny maryjne to rzeźby przedstawiające Maryję Pannę zwykle na wysokim słupie, w zależności od zamożności fundatorów zdobionym bardziej lub mniej, na cokołach zaś wyobrażenia świętych broniących od klęsk. Literatura wymienia w Polsce po pięć tego typu kolumn maryjnych na Dolnym i Górnym Śląsku. Najwięcej zachowało się w Czechach, po kilka jest również na Słowacji, w Austrii i Niemczech. Czytaj dalej →

[:pl]Rewitalizacja pomnika lotników[:]

[:pl]16 lipca 2014 zdemontowano pomnik postawiony w latach 50-tych XX wieku lotnikom, którzy zginęli w czasie II wojny światowej. O tragedii lotników można przeczytać na stronie http://historiarabki.blogspot.com/2012/02/wrzesniowe-niebo-nad-podhalem.html

Pomnik zbudowano za czasów księdza proboszcza Kocańdy, który sam był żołnierzem. Beton „zorganizowali” mieszkańcy, współpracując z ekipami budującymi wtedy drogę, a drewniane formy wykonano w zakładzie stolarskim Cegielnych, mieszczącym się w dawnej farbiarni. Pan Józef Cegielny pamięta, że po lekcjach w szkole biegł z kolegą do warsztatu i tam przycinali te deski.

Śmigło z samolotu Antonow, orzełka w koronie i tablice ufundowali członkowie ZBoWiD z Huty im. Lenina w Krakowie. Czytaj dalej →

[:pl]Ks. Marcin Jabłoński[:]

[:pl]Urodził się 11 listopada 1888 w Jabłonce, zmarł 5 września 1948 w Orawce. Potomek pierwszej sołtysiej rodziny w Jabłonce.

Szkołę ludową ze słowackim i węgierskim językiem nauczania ukończył w Jabłonce, kolejne 4 klasy niższego gimnazjum w Trzcianie, obecnie Trstena, gimnazjum zaś w Rużomberku, maturę zdawał w Rożnawie. Studia teologiczne rozpoczął w Kapitule Spisskiej w Lewoczy a dokończył w Wiedniu. Święcenia kapłańskie przyjął 1 czerwca 1911 w Kapitule Spisskiej. Jako wikariusz pracował kolejno w wsiach orawskich Chyżne i Rabcza obecnie Rabća, spiskich Drużbakach i Śvabovcach, od 1919 administrator w liptowskiej Hybe, następnie w orawskich wsiach Zubrohlava, Lipnica Mała, Zubrzyca Górna, znów Chyżne i w 1928 roku objął probostwo w Orawce, gdzie swoją posługę pełnił do śmierci. Czytaj dalej →

24 czerwca – odpust w Orawce

narodzenie i obrzezanie św. Jana, zdj. M.Smondek

Odpust to wielkie wydarzenie w życiu każdej wspólnoty parafialnej. W Orawce przeżywamy dwa odpusty, jeden w dzień urodzin św. Jana Chrzciciela, a drugi w dniu wspomnienia Matki Boskiej Bolesnej. Zwróćmy uwagę, że w kościele katolickim wspomina się tylko dzień narodzin Maryi Panny, Jezusa i właśnie św. Jana.

Na odpusty w święto tytulacyjne św. Jana Chrzciciela (24 czerwca), a później – od r. 1715 – i święto dedykacyjne (następna niedziela) przybywali liczni pielgrzymi nie tylko z samej parafii, ale z całej Górnej Orawy. (…) Odpusty wieczyste na święto patrona parafialnego przyznał kościołowi w Orawce papież Pius VI w roku 1784.

Tadeusz Trajdos, Kościół w Orawce, 1999,

źródło: Visitatio Canonica Ecclesiae et Parochiae Oravkensis die 12 Junii 1833 bp Joseph Belik

Odpust czerwcowy parafianie obchodzą bardzo uroczyście, wielu z nich wkłada tradycyjne lub stylizowane stroje ludowe. Wyjątkowość dnia podkreśla tradycyjna procesja z chorągwiami, feretronami i poduszkami, dziećmi sypiącymi kwiaty. Dodać należy, że w czerwcu w ołtarzu głównym wystawiony jest obraz przedstawiający wyobrażenie św. Jana Chrzciciela.

W ten dzień śpiewa się w kościele pieśń ułożoną przez proboszcza (1975-1977) księdza Stanisława Górnego do melodii Feliksa Nowowiejskiego dla pieśni „Polski Królowo Opiekunko Sławna”. Ksiądz Górny wydrukował tekst i rozdał kopie wiernym. Słowa i informacje o pieśni publikuję dzięki uprzejmości Pana organisty Grzegorza Bosaka.

Oto jej tekst:

1.O Ty coś Zbawcy przygotował drogę,

do zmiany życia wzywał lud.

Tyś z Jego przyjścia pierwszy się radował,

gdy Chrystusa na świat zesłał Bóg.

Ref. Janie Chrzcicielu święty patronie,

Uproś u Boga łaski nam.

Prawdy i wiary mężne wyznawanie,

Bądź przewodnikiem do Niebios bram.

2.Za prawdę bożą oddajesz swe życie,

Świadectwo Twoje zna każdy z nas.

Wielki w Kościele i przesławny w świecie,

Bądź naszym wzorem na każdy czas.

opr. Lucyna Borczuch

Organy

fot. M.Jurasz

Należą do najcenniejszych w Polsce. Nie są tak wielkie jak największe, w archikatedrze nota bene też św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu, nie tak stare jak najstarsze zachowane w Toruniu z 1609, nie tak słynne jak organy Hansa Hummla w kościele św. Andrzeja w Olkuszu, ale dla nas bezcenne. Niestety nie wszystko o nich wiemy. Przede wszystkim nie wiemy do dziś z jakiego warsztatu pochodzą ani kiedy zostały zbudowane. Czytaj dalej →

Kurtyny – opony wielkopostne

zasłony wielkopostne w Orawce – film

Wśród podobnych obiektów kościół w Orawce wyróżnia się posiadaniem oraz, co istotniejsze, stosowaniem kurtyn wielkopostnych czyli velum quadragesimale (używa się również określeń: opona, zasłona, chusta lub płótno wielkopostne. Są to tkaniny służące przysłanianiu ołtarzy od piątej niedzieli Wielkiego Postu do Triduum Paschalnego, w praktyce w Orawce od wigilii Piątej Niedzieli do Niedzieli Palmowej. Orawczańskie zasłony to cztery przepiękne zabytkowe płótna malowane temperą. Najstarsza z nich miała widoczne datowanie 1676, trzy pozostałe pochodzą prawdopodobnie z pocz. XIX wieku.

Czytaj dalej →