Znaki Męki. Zasłony wielkopostne typu arma Christi

Zasłony wielkopostne to wyjątkowe zjawisko na styku sztuki, liturgii i pobożności ludowej, ale wciąż mało znane. 350 rocznica wykonania najstarszej orawskiej opony to okazja, aby pokazać jak wyglądają 24 inne zasłony haftowane i malowane, pochodzące z Europy i Ameryki Południowej. Broszura poświęcona jest tkaninom wielkopostnym jednego wybranego typu – arma Christi, do którego należy najstarsza zachowana w Polsce i nadal używana Pieta pod krzyżem.

Wśród innych zasłon wielkopostnych, ten typ wyróżnia się dodatkowymi przedstawieniami narzędzi Męki Pańskiej, przedmiotami użytymi podczas Drogi Krzyżowej. Są one rozmieszczone na płótnach wokół centralnego punktu albo w pasie ramującym obraz. W publikacji przedstawiamy zebrane informacje o poszczególnych zasłonach: miejsce przechowywania, pochodzenia, czas powstania, technika i autor. Wymieniamy także Narzędzia Męki, które można rozpoznać. Pisaliśmy to z nadzieją, że gdzieś jeszcze zasłony wielkopostne są i dołączą do sporządzonego przez nas wykazu.

Patronat honorowy nad publikacją objęło stowarzyszenie Verein Zittauer Fastentücher w Żytawie, za co Zarządowi serdecznie dziękujemy.

Dr hab. Volker Dudeck – niemiecki historyk i muzealnik, emerytowany wieloletni dyrektor Miejskiego Muzeum w Żytawie, związany z badaniami nad historią i dziedzictwem kulturowym Górnych Łużyc. Autor i redaktor licznych publikacji poświęconych historii regionu oraz średniowiecznym tkaninom pasyjnym, w tym artykułów w periodyku Zittauer Geschichtsblätter. Wiceprzewodniczący organizacji Verein Zittauer Fastentücher, aktywnie zaangażowany w ochronę, badania i popularyzację Żytawskich Zasłon Wielkopostnych oraz w projekty kulturalne, m.in. w ramach Via Sacra.

Lucyna Borczuch – polska badaczka i popularyzatorka dziedzictwa kulturowego Orawy, wieloletnia przewodniczka w zabytkowym kościele św. Jana Chrzciciela w Orawce. Autorka licznych artykułów, współautorka książki Sacrum na płótnie malowane, poświęconej polskim tkaninom pasyjnym. Zaangażowana w dokumentację, badania i popularyzację unikatowych zasłon wielkopostnych i kościoła w Orawce.

opr. Lucyna Borczuch